Waarom je uit de comfortzone moet

15 augustus 2025

"How you stay fresh at it, is you always have to do something that puts you in a zone you don’t know. Someone once told me growth and comfort do not coexist. And I think it's a really good thing to remember."
Ginni Rometty (IBM).

Groei en comfort gaan niet samen. Deze quote doet me denken aan de stretch-zone. Volgens het model van de comfort-stretch-panic zone (Senninger, 2000) leren we het meest in de stretch-zone — het gebied net buiten onze comfortzone, maar nog niet in paniek. Ongemak hoort daar bij. Het betekent dat je iets doet wat je nog niet volledig beheerst, maar waar je wel toe in staat bent. Het vraagt iets van je.

Je kent het model vast wel: meestal voorgesteld als drie concentrische cirkels van gelijke breedte. Maar in de praktijk is die stretch-zone voor veel mensen helemaal niet zo breed. In het boeddhistisch boek Alles is hier welkom van Pema Chödrön vond ik een inspirerende aanvulling: voor sommigen is de stretch-zone heel dun. Ze gaan van comfort direct naar paniek. En dat maakt het leren (te?) spannend.

Blijven in je comfort-zone lijkt dan veilig, maar is het niet. Die zone is niet statisch, ze is dynamisch. Als je omgeving verandert — complexer wordt, sneller, uitdagender — en jij blijft in je vertrouwde gedrag, dan verkleint je comfort-zone. Wat vroeger comfortabel voelde, is dat nu in een andere context niet meer. Vroeg of laat kom je dan toch in de 'stretch'. En als je daar niet mee hebt leren omgaan: in de 'panic'. De vraag is: kies je ervoor, of overkomt het je?

Tijdens een check-in bij een teambegeleiding zei een deelnemer: “Ik zit hier omdat ik hier moet zitten.” Dat is eerlijk. Dat is ook confronterend voor de andere deelnemers: "Zeg jij nu eigenlijk dat wil je hier niet wil zijn, met ons?" Het effect van deze uitspraak op mij als begeleider was: "ok, er is al veiligheid om te zeggen dat dit helemaal niet leuk is." Het effect op de leidinggevende was: "die gast heeft een houdingsprobleem want hij wil dus niet dat de situatie verbetert." Maar als het niet gezegd wordt, dan kunnen we het er niet over hebben. Dus te voorzichtig zijn, te hard filteren, te selectief zijn, is ook geen optie. Je uitspreken ligt niet in de comfortzone. Dan gebeurt er niets, is er geen vooruitgang. Ongemak bij spanning in een team, en die spanning opzoeken, is niet fijn. Toch is het vaak precies daar dat iets kan veranderen. Groei en comfort gaan niet samen.

Wanneer heb je voor het laatst bewust gekozen om in je stretch-zone te stappen? Wat leverde dat op?

Wil je een onderwerp voorstellen? Heb je zelf een vraag? Jeukt het om jouw favoriete quote te delen? Mail me op info@themework.be en ik doe er iets mee. Beloofd!