De moeilijkheid van 'Wederzijds'

12 september 2025

Het is belangrijk om iedereen in je team goed te leren kennen. Maar waarom eigenlijk? Als je de persoon leert kennen, leer je ook zijn onzekerheden en twijfels kennen, maar ook zijn ambities en zijn potentieel. Bij elk persoon dat ik tegenkom vind ik eigenschappen die ik leuk vindt en eigenschappen die ik, nou ja niet leuk vindt, irritant, anders, enz. In dat genuanceerde verhaal van meerdere 'kanten' zit een universele zoektocht: de zoektocht naar veiligheid en vertrouwen. Elke mens wil het gevoel hebben: hier ben ik veilig (hier word ik niet-bedreigd) en hier ken ik de mensen zo dat ik ze vertrouw (hier neem ik geen risico). Het leren kennen van de persoon achter de collega, heeft dus zijn nut. Je leert de mens kennen om een beslissing te nemen: kan ik deze mens vertrouwen, ben ik veilig bij deze mens. Leidinggevenden stellen me vaak de vraag bij een teambegeleiding of het ook mogelijk is om wat tijd te voorzien 'om elkaar beter te leren kennen'. Ik lees er het verlangen in om veiligheid en vertrouwen op te bouwen. In het boek waaruit de quote komt, verwoordt André het zo: "Wie de persoon kan verwelkomen, krijgt een betrouwbare medewerker als cadeau in de plaats. Betrouwbaar betekent: transparant en open in relatie tot collega's en de leider. Een medewerker die dus geen tijd- en energievretende censuuroefening moet maken om informatie te vragen of uit te wisselen." Genoeg mensen zijn dag in dag uit bezig met de vraag: wat mag ik hier zeggen en wat niet? Wat ga ik hier zeggen en wat hou ik voor mezelf?

Een denkfout die ik zie gebeuren is de overtuiging dat jij iemand maar gaat vertrouwen als de andere jou vertrouwt. Het is normaal dat vertrouwen voorwaardelijk is. Iemand die iedereen onvoorwaardelijk vertrouwt, is snel naïef. Dus het is goed om te onderzoeken wat jouw voorwaarden zijn om iemand te gaan vertrouwen. Of... Welke tegenindicatoren heb jij om iemand niet of niet meer te vertrouwen? Het vragen naar vertrouwen ("Kunnen jullie er op vertrouwen dat ik het goed voor heb?") is in veel gevallen oneerlijk. Vertrouw jij eerst mij, en dan pas ga ik jou vertrouwen. Zo werkt vertrouwen niet. Je moet gelijk oversteken. Dat is de moeilijkheid aan het woord 'wederzijds' in de quote hierboven. Wederzijds wil zeggen, beiden komen in beweging. Wederzijds wil zeggen: als je vertrouwen vraagt, ben je bereid om vertrouwen te geven. 

Je hebt als collega dus ook iets te doen als je vertrouwen mist bij de anderen: in welke mate vertrouw je hen?