Collectief leiderschap

Collectief leiderschap ontwikkelen: hoe dan?

"In alle complexiteit binnen en buiten de organisatie, wil ik gewoon met een groep mensen vooruitgang boeken. Niet trekken, sleuren en alles in een schijnbare harmonie in een weinig inspirerend plan gieten, maar echt iedereen in 'the drivers seat' zetten en samen uitproberen, leren, doen, spelen. Ik mis die energie in mijn groep."

Deze uitspraak komt van een bestuurder in een grote bekende vzw. Wij herkennen het gevoel en zien ze vaak in verschillende vormen terugkomen.

Wat is collectief leiderschap?

Collectief leiderschap is leiderschap dat gedragen wordt door een groep, niet door een individu. Het is een groepskwaliteit. Collectief leiderschap is een cultuur waarin iedereen denkt en handelt vanuit een gezamenlijke ambitie, en interageert vanuit eigen belang.
(Vrij naar van Paridon, 2021)

In teams waar weinig collectief leiderschap aanwezig is, hoor je vaak:

“Wie gaat dit doen? Wie neemt hier het voortouw?”
“We blijven hangen in overleg. We spreken er veel over, er gebeurt weinig.”
“Niemand voelt zich echt verantwoordelijk. Hier is geen eigenaarschap”
"Ieder blijft vastzitten in zijn eigen rol. Zowel formeel als informeel."
"We verdelen het werk wel, maar we verliezen steeds het grotere plaatje uit het oog."
"Het is allemaal saai en voorspelbaar."

Collectief leiderschap doorbreekt dit patroon. Dus zeg eens eerlijk:

Op een schaal van 0 - 10: hoeveel collectief leiderschap zie jij in jouw organisatie?

Op een schaal van 0 - 10: hoe tevreden ben je met de huidige cultuur van collectief leiderschap in je organisatie?

Kenmerken van collectief leiderschap

Gedeelde verantwoordelijkheid: Leiderschap is niet exclusief voor één persoon, maar wordt gedragen door de groep.
Flexibele rollen: Wie leiding geeft, wisselt per situatie.
Niet-weten: We vangen de onvoorspelbaarheid op met onderzoeken, niet met blufpoker of oorzaak-gevolg denken (wie is schuldig)
Focus op het geheel: iedereen is in staat om in- én uit te zoomen..

Waar is collectief leiderschap nodig?

Als er veel op het spel staat.
Als één persoon het niet meer alleen kan trekken.
Bij complexe taken die samenwerking en vereisen.
In sterk missiegedreven teams
In veranderende organisaties
In organisatienetwerken

Hoe kan je zien dat collectief leiderschap afneemt?

Onduidelijke rollen: “Wie doet wat? Wat doe ik?”
De leidinggevende, voorzitter of trekker vult alle ruimte in.
Gevoel van oneerlijkheid: "Ik doe meer dan de andere."
Gevoel van onveiligheid: "Wat ik zeg of doe, wordt niet gewaardeerd."
Grotere groepen → minder spreektijd → minder invloed
Afname van individuele inspanningen

Onze aanpak

Collectief leiderschap ontstaat niet door een training voor individuen. Het ontstaat door samen anders te werken.

Wij bieden geen losse trainingen, maar procesbegeleiding in de praktijk, meteen rond thema's die er toe doen.

We mikken op concrete stappen vooruit zetten onder het mom: "Complexiteit hoeft niet ingewikkeld te zijn."

Themework en Rebel Bastard slaan de handen -en hun ervaring- in elkaar om jullie uit te dagen.

In samenwerking met

Waar bouwen we aan?

Gedeelde ambitie: Missie en visie zijn écht gedeeld.
Gezamenlijke verantwoordelijkheid: Iedereen kan uitleggen waarom we iets doen.
Verschil in belangen mag er zijn én we kunnen het erover hebben
Transparante besluitvorming: het proces is helder. Herzieningen en bijsturingen zijn gewenst.
Vertrouwen: Afspraak = afspraak.
Duidelijke taakstelling: Individueel én collectief. "Wat doe ik? Wat doen jij? Wat doen wij?"
De autonomie van elk individu neemt toe, naarmate de interafhankelijkheden beter begrepen worden.
Levend leren: we bekijken de omgeving waarin we werken als levend systeem, waarin we levend leren. Niet vanuit theorie, maar in interactie met de praktijk.

Voordelen voor jouw organisatie

Betere besluitvorming: Meer invalshoeken leiden tot betere keuzes.
Meer betrokkenheid: Iedereen voelt zich medeverantwoordelijk.
Duurzame groei: Niet afhankelijk van één leider.
Robuuste voortgang: Als er iemand wegvalt, staan we niet stil of moeten we niet opnieuw beginnen.

Wanneer bellen we eens?